Burgerschap op school

burgerschap curriculum.nu diversiteit gelijkwaardigheid gender onderwijs onderwijsvernieuwing

Scholen doen aan burgerschapsonderwijs en vinden dit ook belangrijk.

Dit concludeert de inspectie van het onderwijs. De effectiviteit is moeilijk te onderzoeken. Uit het inspectierapport blijkt dat er wel aan de burgerschapsopdracht wordt voldaan maar dat scholen niet precies weten te duiden hoe ze dit invullen. In het kader van curriculum 2032, is er een visiedocument ontwikkeld die aangeeft hoe het burgerschapsonderwijs er in de toekomst uit moet komen te zien. Het zette ons aan het denken. Wat is burgerschap? Wat is het doel van burgerschapsonderwijs en hoe kan dit worden ingevuld?

Ten eerste. Wat een verschrikkelijk woord; burgerschap. Maar dat terzijde. Geert ten Dam, hoogleraar onderwijskunde aan de UvA pleit voor duidelijke richtlijnen. Nu is het nog te vaag. Het gaat er namelijk niet om bij burgerschap dat men de Nederlandse waarden moet kennen en uitdragen. Geert ten Dam stelt zich dan ook kritisch op tegenover de plannen van de overheid mbt een bezoek aan het Rijksmuseum en het zingen van het volkslied. Burgerschap gaat over de vraag hoe wij willen samenleven. Het dient inhoud te geven aan democratisch samenleven en het respecteren van de democratische rechtstaat. Scholen behouden daarbij eigen ruimte voor accenten.

Vervolgens komt bij mij de vraag op; hoe dan?

Burgerschap is een abstract onderwerp, hoe geef je daar invulling aan? De taak ligt in ieder geval niet uitsluitend in de geschiedenisles bij maatschappijleer of de mentor maar bij iedereen binnen de school. De school als mini-samenleving. Het is belangrijk om samen af te spreken wat de grenzen en verantwoordelijkheden binnen deze mini-samenleving zijn. Op die manier wordt het breed gedragen en kun je elkaar er op aanspreken. Toch komt de omgeving ook de school binnen. Actuele onderwerpen zorgen voor spanningen en emotie. Het is belangrijk om een veilig pedagogisch klimaat te creëren om deze onderwerpen te bespreken. Ongeacht de leraar of les.

Leraren moeten zich hier wel voldoende voor toegerust voelen in tijd, middelen, vaardigheden. Dit is een opdracht die terugkomt bij de schoolleiding en de overheid. Verder ligt er een taak bij schoolleiders om leraren te ondersteunen door externe partijen uit te nodigen. De school is een mini-samenleving maar de samenleving daarbuiten neemt het na schooltijd over. Op school wordt geoefend maar tevens zal de verbinding met de omgeving moeten worden gemaakt. De school kan hierdoor een verbindende factor worden in de wijk. Door verenigingen, instellingen, ondernemers en de buurtbewoners te betrekken kan de burgerschapsopdracht verbreed worden. Er zijn al enkele scholen die op deze manier invulling geven aan het vak burgerschap.

Binnen idska richten wij ons op het versterken van de leraar en opvoeder door middel van trainingen en materiaal. De praktijk leert dat de meeste leraren al veel doen aan burgerschap. Alleen zijn zij zich hier vaak niet bewust van.  Momenteel wordt via curriculum.nu, een initiatief vanuit de overheid, onderzocht wat leerlingen moeten kennen en kunnen. Zo ook binnen de burgerschapsopdracht.

Kijk voor meer informatie op www.curriculum.nu



Oudere berichten Nieuwe berichten